Danh nhân Lương Văn Chánh trên vùng đất Phú Yên

Phú Yên là miền đất biên viễn của Đại Việt từ thế kỳ XV, sau sự kiện vua Lê Thánh Tông cho tiến quân vào đến núi Thạch Bi (núi Đá Bia) năm 1471, từ đó vùng đất này có nhiều thay đổi theo thời gian rồi thuộc về Đại Việt năm 1597 mà công lao lớn gắn liền với tên tuổi của Lương Ván Chánh - người đầu tiên đưa lưu dân phía Bắc vào khai khẩn, lập làng.

Người dân Phú Yên luôn nhớ công ơn Phủ Nghĩa hầu - Phù Quận công Lương Văn Chánh, người được cung kính tôn vinh: “Huân danh thiên cổ ngưỡng. Chính khí vạn niên phong”.

Năm 1558, từ xứ Thanh, Lương Văn Chánh tòng quân theo chúa Nguyễn xác lập vùng định cư sản xuất mới ở phía nam nhất là vùng đất Phú Yên và góp công sức cùng vua Lê, chúa Trịnh ổn định tình hình phía Bắc. Đóng góp của ông được các đời chúa Nguyễn và nhà Nguyễn ghi nhận bằng những sắc phong (13 sắc phong và 1 lệnh chỉ hiện có) với đầy đủ những công lao, xứng đáng là bậc khai quốc, là tiền nhân mở đất, khai canh cho hậu thế.

Làm quan dưới triều Lê, Lương Văn Chánh được giữ chức Đô chỉ huy sứ. Sau một thời gian do có nhiều công lao đóng góp cho triều đình, mở đầu công trạng được ghi nhận bằng sắc phong từ vua Lê Thế Tông năm 1596 cho Lương Văn Chánh khi ông dang giữ chức Tri huyện huyện Tuy Viễn (Tuy Phước, tỉnh Bình Định ngày nay) nói rõ chức vụ và công lao của ông nên thăng chức Phụ quốc Thượng tướng quân cai quản 4 vệ Thần vũ, tước Phù Nghĩa hầu. Sau 2 tháng, ngày 6-2 năm Quang Hưng thứ 20, Phù Nghĩa hầu Lương Văn Chánh tiếp nhận một sắc lệnh quan trọng của Tổng trấn Thuận Quảng Nguyễn Hoàng năm 1597 chỉ rõ nhiệm vụ mà Lương Văn Chánh phải đảm trách. Một sắc phong vua Lê và một sắc lệnh của chúa Nguyễn đã giúp cho hậu thế hiểu rõ hơn về ông Lương Văn Chánh lúc bấy giờ.

Các chúa Nguyễn từ năm 1689 đến năm 1767, trước sau đã 5 lần phong và gia phong cho Lương Văn Chánh. Năm 1693, Lương Văn Chánh được phong Bảo quốc Hộ dân chi thần. Phẩm tước mỹ hiệu cuối cùng do chúa Nguyễn phong cho Lương Văn Chánh năm Cảnh Hưng thứ 28 (1767) là Thần Bảo quốc Hộ dân Hựu thuận Phong công Tĩnh Tiết chi thần.

Khi triều Nguyễn thiết lập, từ vua Minh Mạng đến vua Duy Tân, 7 lần nhà vua gia phong Thượng Đẳng thần Lương Văn Chánh. Năm Minh Mạng thứ ba (1822), với sắc phong cho Lương Văn Chánh là Tráng Du Cộng võ Linh ứng Thượng đẳng thần. Thiệu Trị năm thứ ba (1843), hai lần phong, Tự Đức năm thứ ba (1850), Tự Đức năm thứ ba mươi ba (1880), Đồng Khánh năm thứ hai (1886) và Duy Tân năm thứ ba (1909). Dực bảo Trung hưng Thượng đẳng thần là danh hiệu gia phong cao nhất cho người có công khai khẩn vùng đất Phú Yên.

Hai Sắc chỉ của vua triều Nguyền, một là năm Tự Đức thứ 33 (1880) cho Lương Văn Chánh được “ghi tên vào điển thờ” và một của vua Duy Tân năm thứ 3 (1909) cho xã Phụng Tường, phủ Tuy Hòa, tỉnh Phú Yên phụng thờ Lương Văn Chánh như cũ.

Sắc phong đầu tiên đến nay (năm 2010) đã 414 năm, sắc phong cuối cùng đến nay là 101 năm. 14 sắc phong, lệnh chỉ, sắc chỉ cho Lương Văn Chánh đã được tộc trưởng các đời thuộc chi Giáp họ Lương ở Phụng Tường lưu giữ cẩn thận. Dù thời gian có làm thay đổi, song đây là một Di sản văn hóa - lịch sử quý giá của tỉnh Phú Yên, của dân tộc nên cần có biện pháp lưu giữ trường tồn với thời gian như công lao của Phù nghĩa hầu Lương Văn Chánh đựợc khắc ghi trong tâm thức của các thế hệ người dân Phú Yên.

Đối với vùng đất Phú Yên, nhân đân tôn vinh ông là Thành hoàng, là vị thần có công đầu trong việc giúp dân sản xuất, ổn định đời sống.

Đối với đất nước, Phù Quận công Lương Văn Chánh là người bảo vệ giang sơn, mở mang bờ cõi, xác lập vùng đất mới cùng với các chúa Nguyễn định đô, xây dựng cát cứ, củng cố xứ Đàng Trong yên bình, giàu có.

Sự thành công của vị khai quốc công thần Lương Văn Chánh không chỉ đối với cả tỉnh Phú Yên mà đã đặt được cơ sở vững chắc cho việc mở rộng về phía Nam và cả lên phía Tây của các chúa Nguyễn, có thể sánh cùng với nhiều bậc danh thần khác như Dinh Điền sứ Nguyễn Công Trứ với hai huyện Kim Sơn và Tiền Hải hay Lễ Thành hầu Nguyễn Ilữu Cảnh vào phía Nam.

Nhờ công lao xây dựng của Lương Văn Chánh, bằng những thành tựu thực tế đáng kể trên vùng đất Phú Yên, một trang sử mới được viết nên đơn vị hành chính chính thức được thành lập, vùng đất hoang hóa ngày nào bắt đầu đã có. tên gọi phủ Phú Yên gồm hai huyện Đồng Xuân, và Tuy Hòa từ năm 1611

400 năm, Phú Yên trải qua bao thế hệ luôn giữ vững đạo hiếu “ăn quả nhớ người trồng cây”, “uống nước nhớ người khai nguồn”, tôn kính bậc tiền nhân mở đất lập nên tỉnh Phú Yên trù phú yên bình như tên gọi. Quách Tấn với Phú Yên ký, đã đúc kết về vùng đất và con người nơi đây:

Đất tốt, người siêng, trí Phú

Tính hòa, tính đạm, cư Yên

Các thế hệ con cháu hôm nay và mai sau sẽ luôn tri ân tiền nhân bằng sự cố gắng xây dựng quê hương Phú Yên ngày càng giàu đẹp. Lịch sử dân tộc sẽ bổ sung đầy đủ tên ông và công lao, sự nghiệp của một danh thần hữu công đất nước - anh hùng “Bảo quốc, tí dân” và xứng đáng là Thượng Đẳng thần - Lương Phủ quân - Lương Văn Chánh.

Nguồn: theo báo Xưa&Nay


Di chuyển lên trên

6 ngày
Đón năm mới 2015 tại Dubai: Dubai - Abu Dhabi
Khởi hành 29/12/2014, Giá 46.590.000 đ
3 ngày
Tour Du lịch Đà Nẵng: Đà Nẵng - Bà Nà Hills - Sơn Trà - Huế
Khởi hành 02,14,16,28,30/11; 12,14,26,28/12/2014, Giá 2.850.000 đ
10 ngày
8 ngày
6 ngày
Tour du lịch Hoa Kỳ: Bờ Tây Hoa Kỳ (Los Angeles - Las Vegas)
Khởi hành 22/11; 22/12/2014, Giá 49.900.000 đ