Đền Hét, Thái Bình

16:40 | 21/02/2018

Đền Hét nằm ở thôn Bích Du, xã Thái Thượng, huyện Thái Thụy, cách thành phố Thái Bình 35km về phía Đông Bắc. Đền nằm ngay sát cửa biển Diêm Điền. Thời Trần, cửa biển này có tên là Đại Toàn, là một cửa biển xung yếu, thông từ biển Đông vào đồng bằng Bắc Bộ và khu lăng tẩm vua Trần. Vì vậy quân đội nhà Trần chú ý xây dựng ở đây một hệ thống phòng thủ chống xâm nhập. Đền Hét được dựng từ thời nhà Trần và được trùng tu sửa chữa dưới triều Nguyễn vào đời Tự Đức. Đền tọa lạc trên một cồn cát cao vùng cửa sông ven biển.

Kiến trúc theo kiểu tiền chữ “nhất” (一), hậu chữ “đinh” (丁). Qua cổng đền là một quãng sân rộng, nơi thường diễn ra lễ hội vật đầu xuân hằng năm, rồi đến một nền cao, nơi dân làng dựng rạp để tế lễ mỗi khi làng vào đám. Toà tiền tế (còn gọi bái đường) gồm năm gian, kiến trúc theo kiểu “hồi văn, ngũ đấu”, ba gian giữa được đóng cánh cửa khay soi chỉ kép bằng gỗ lim, hai gian hai hồi xây cửa sổ đắp chữ Thọ. Hệ thống các vì kèo của toà điện được chạm khắc hoa văn lá lật xen với triện kỳ hà. Toà trung tế, nối bái đường với hậu cung, gồm năm gian, có phần hiên, được làm rộng hai đầu hồi để đặt hai pho tượng quan võ và quan văn. Trong toà trung tế, các bức đại tự, hoành phi, câu đối và các cửa võng đều được chạm trổ, đề tài “tứ quý” và “tứ linh”. Tại gian trung tâm có treo bức đại tự đề bốn chữ Hán: “Xuân dục hải hà”, bên dưới là bộ cửa võng, chạm khắc với nội dung “Phù dung chim trĩ” phần trên có “lưỡng long chầu nguyệt”, phần bên cửa võng thể hiện “mai hóa long”, được phủ nhũ vàng, làm cho bộ cửa võng đẹp lộng lẫy. Hậu cung chỉ có ba gian. Gian giữa đặt một cỗ khám, gian trong có tượng Phạm Ngũ Lão, đặt trong một cỗ luyện thờ được chạm trổ tinh xảo.

Đền Hét thờ Phạm Ngũ Lão, một vị tướng tài ba của nhà Trần. Ông người làng Đường Hào, thuộc tỉnh Hải Dương, sinh năm 1254, là một tướng tài, thân cận của Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn, ông được thăng tới chức Điện súy Đại tướng quân, tướng cột trụ của triều Trần.