Đền Cờn, Quỳnh Lưu, Nghệ An

10:20 | 10/02/2018

Đền Cờn nằm trên cửa Lạch Càn, thuộc xã Quỳnh Phương, huyện Quỳnh Lưu. Đền thờ mẹ con Dương Thái Hậu, vợ Tống Đế Bình (Trung Quốc). Nhà Tống bị quân Nguyên đánh tan ở Như Sơn, Dương Thái Hậu cùng 3 công chúa chạy ra biển, bị bão chết đuối, xác trôi dạt vào cửa Lạch Càn (còn gọi cửa Cờn), nhan sắc vẫn tươi như lúc sống. Dân địa phương cho mai táng và lập đền thờ. Năm 1304, Trần Anh Tông trên đường đi dẹp quân Chiêm Thành xâm lấn bờ cõi, thuyền nhà vua qua đây, đêm được báo mộng, khi chiến thắng trở về, vua cho sửa sang và mở rộng đền, gia phong “Quốc gia Nam hải đại càn Thánh Nương”. Các triều vua tiếp theo cũng chú ý đến việc thờ cúng tế lễ ở đền và có đạo sắc phong. Là một ngôi đền lớn ở miền Bắc và là một trong bốn đền linh ứng xưa nay: Đền Cờn, đền Cá, đền Bạch Mã (Hà Nội) và đền Chiêu Trưng.

Đền xây theo từng cấp từ dưới sông lên qua cổng vào sân, lên nhà nghi môn, tầng gác lầu, lên nhà ca vũ (tiền đường) rồi đến nhà chữ “công”, lên nữa là chính điện, trung điện, thượng điện. Đền xây bằng gỗ, chung quanh đóng cửa gỗ, theo lối chồng rường. Nghệ thuật điêu khắc theo phong cách Lê Cảnh Hưng. Chủ đề: rồng uốn giữa mây, hoa lá... Hiện trong đền còn có bốn cỗ kiệu bát cống, tượng mẹ con Dương Thái hậu bằng gỗ. Cuối năm 1965, máy bay Mỹ ném bom phá mất nhà chữ “công”