Khu bảo tồn thiên nhiên Vũ Quang, Hà Tĩnh

11:46 | 07/02/2018

Khu bảo tồn thiên nhiên Vũ Quang thuộc phía Đông Hương Khê và phía Tây Hương Sơn. Phía Bắc có sông Ngàn Trươi chảy qua, phía Nam giáp tỉnh Khăm Muộn (Lào). Rừng Vũ Quang thuộc dãy Bắc Trường Sơn ở độ cao từ 200 - 2.000m. Độ cao trung bình 800m.

Khu bảo tồn có ba hệ suối lớn chảy qua là: Khe Truồi, Khe Tre, Khe Mang Đằng, đổ vào sông Ngàn Sâu và sông Ngàn Phố. 523 Vũ Quang nằm trong khu vực nhiệt đới gió mùa. Nhiệt độ bình quân cả năm 23,50C. Chịu ảnh hưởng chế độ mưa của hai sườn Đông và Tây Trường Sơn, nên lượng mưa lên tới 2.300mm/ năm. Mùa mưa kéo dài từ tháng 5 tới tháng 11. Khu bảo tồn có 99% diện tích là rừng tự nhiên. Trong đó 76% là rừng nguyên sinh, rộng khoảng 40.000ha với hai kiểu rừng chính: rừng á nhiệt đới phân bố ở độ cao 1.000m, rừng nhiệt đới ở dưới độ cao 1.000m.

Đây là khu rừng nguyên sinh lớn nhất miền Bắc Việt Nam. Hệ thực vật phong phú, có trên 307 loài thực vật bậc cao. Đặc biệt có một số loài cây tiêu biểu cho hệ thực vật phía Nam cũng có trong khu bảo tồn này như cẩm lai, song bột... Trong đó có 10 loài thực vật quý hiếm cần được bảo vệ: trầm hương, cẩm lai, kiền kiền, pơmu, thông tre, song bột, gụ lau, ba kích, sến mật, sao hải nam. Có 103 loài cây cho gỗ, 52 loài cây cảnh, 26 loài ăn quả, 77 loài dược liệu. Động vật có 60 loài, trong đó có 26 loài quý hiếm. Đáng chú ý nhất 3 loài thú đặc hữu: Chà vá chân nâu, voọc gáy trắng, vượn má vàng. Voi còn khoảng 3 đàn, chừng vài chục con, bò tót còn 4-5 đàn. Đặc biệt các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra ở đây có loài sao la (dê sừng dài). Loài sơn dương này có trọng lượng bình quân 70kg, có con trên 100 kg. Theo kết quả điều tra, hiện chúng còn khoảng 100 con. Vũ Quang còn là thế giới của các loài chim. Đã thống kê được 137 loài trong đó có những loài quý hiếm như trĩ sao, gà lam đuôi trắng... Có tới 38 loài bò sát, trong đó có 9 loài rùa vàng. Rừng núi Vũ Quang không chỉ giàu động thực vật mà còn giàu về khoáng sản như quặng sắt, vàng, thạch anh, đá granít, thiếc...

Rừng núi Vũ Quang hiểm trở, “non rất cao mà núi rất xanh”. Vì thế, cuối thế kỷ XIX, hưởng ứng chiếu Cần Vương, Phan Đình Phùng và Cao Thắng cùng nghĩa quân xây dựng căn cứ chống Pháp ở khu rừng Vũ Quang này và là nơi rèn đúc vũ khí cung cấp cho nghĩa quân đánh giặc.